De Republiek Amsterdam - een bevrijding voor de rest van het land

Je kan heel veel zeggen over de monarchie in Nederland. Ik ben te Katholiek om ketterse monarchen enthousiast toe te juichen, en het liefst zag ik het Heilige Roomsche Rijk vandaag nog herboren worden - met de Nederlanden erbinnen. En ja, ik zag de Oranjes hoe dan ook liever als Stadhouders (hun historische rol) dan als zelfverklaarde monarchen (een titel waar ze geen aanspraak op hebben). Maar dan wel als Stadhouders van soevereine gewesten, zoals vroeger.

Dit betekent dan ook geenszins dat ik de linkse republikeinen van deze tijd sympathiek vind. Een goede republiek is een aristocratische republiek. Een linkse volksrepubliek is het ergste dat er is. Dat is echter precies wat de linksige republikeinen willen. En de rode Amsterdammers voorop. Dat blijkt wel: ieder jaar weer zijn er weer commentatoren uit Pyongyang aan de Amstel die Koningsdag willen afschaffen. Liefst stichtte dat volk direct de republiek (en dan eigenlijk graag meteen de communistische heilstaat, natuurlijk).

Ik steun dat van harte. Laat Amsterdam gewoon een republiek worden. Het Paleis op de Dam wordt weer het Stadhuis op de Dam, alle monarchisten en conservatieve rechtsmensen moeten de rode stad(staat) meteen verlaten, en een comité apparatjiks kan aan het werk om een nieuwe grondwet te pennen. Komt vast iets met "eerlijk delen" in te staan. Fijn zo. Veel plezier, jongens en meisjes (en leden van de 186 andere hypothetische geslachten die daar ongetwijfeld erkend zullen worden).

Wel eerst even de balans opmaken, natuurlijk.

Het linkse Amsterdam is altijd voor massa-immigratie geweest, dus alle immigranten (wat zeg ik, alle niet-aangepaste allochtonen) uit heel Nederland worden in de Republiek Amsterdam gedumpt. Het linkse Amsterdam is altijd voor borrow-and-spend geweest, dus de staatsschuld van heel Nederland is eveneens voor Amsterdam. Die linkse fratsen hebben ons genoeg gekost, over de decennia berekend, dus dat is niet meer dan billijk. Het linkse Amsterdam is altijd tegen streng straffen geweest, dus alle gevaarlijke gekken uit alle gesloten inrichting en alle draaideurcriminelen uit heel het land: ook daarheen. Weet je, laten we het nog netter maken: alle leden en sympathisanten van alle linkse organisaties in heel Nederland worden naar Amsterdam gestuurd. Dan zijn die waar ze willen zijn, tenslotte. Een super-linkse, multi-culturele Republiek Amsterdam.

De rest van Nederland is dan - ik schat het ruw - zo'n twee millioen overtollige mensen kwijt (linksen en allochtonen) en heeft dus mooi weer ruimte om te leven. Het Koninkrijk der Nederlanden heeft ook geen staatsschuld meer, heeft geen linkse partijen of organisaties meer, en bouwt een vijftig meter hoge muur om heel Amsterdam heen. Met wachttorens. Op iedere poging die muur te beklimmen zal een spervuur het antwoord zijn. Het omringende water wordt met zeemijnen gevuld, en daarbuiten wordt voortdurend gepatrouilleerd.

De Republiek Amsterdam. Geniet ervan! Ja, het is jammer van die mooie grachtenpanden, maar het Rijksmuseum halen we toch eerst leeg. Progressief links heeft tenslotte niets op met de kunst van dode blanke mannen uit een imperialistisch verleden. In ruil daarvoor krijgt Amsterdam alle moderne kunst uit heel Nederland. Zijn we daar ook mooi vanaf.

Donald de Sterke: het onbezongen succes van president Trump

Het is nu meer dan een jaar geleden dat Donald Trump werd verkozen tot president van de Verenigde Staten. Rond de datum van de verkiezing werd er door veel verzuurde commentatoren bijtend opgemerkt dat Trump in een jaar tijd nauwelijks iets had klaargespeeld. Alleen dat al was niet waar, maar het is nóg interessanter dat Trump pas in januari van dit jaar daadwerkelijk aantrad. Pas in januari volgend jaar zit zijn eerste jaar er echt op, en de afgelopen maand heeft hij kort achtereenvolgens meerdere successen behaald.

Een extra lange uitzending van de Batavieren Podcast

Gisteren had ik een aangenaam gesprek met Sander van Luit, die mij interviewde in het kader van de Batavieren Podcast. De tweede keer alweer—wij spraken elkaar kort na de verkiezing van Donald Trump ook al—en deze keer een extra lange uitzending. Tweeënhalf uur. Gaat u er maar even rustig voor zitten.

We hebben het over de 'culture wars' en de opkomst van de alt-right beweging. We hebben het over regressief links en de repressieve islam. En tot slot hebben we het over de Westersche beschaving die ik daar graag tegenover in stelling wil brengen... en over het intellectuele curriculum voor zelfstudie dat ik onlangs heb samengesteld, opdat men zich deze Westersche beschaving ten diepste eigen kan maken.

Luister alhier naar de nieuwe uitzending.

Batavieren Podcast: de Amerika Special

Gisteren was ik te gast bij de Batavieren Podcast van Zlata Brouwer en Sander van Luit, en hebben we het gehad over de zege van Donald Trump-- en over zowel de oorzaken als de gevolgen daarvan. Het gesprek is hier te beluisteren.

Het enige dat mij spijt is dat ik het gesprek via Skype heb moeten voeren, met een headset die niet geheel meewerkte. In dat kader mijn excuses voor de minder-dan-perfecte geluidskwaliteit aan mijn kant.

Verdeeld Amerika

Als we nu toch eens kijken hoe de stemmen verdeeld zijn, per county, dan valt er toch wel iets op. En het is iets dat bij iedere landelijke verkiezing in de VS opvalt:

1. Het platteland is overwegend conservatief en stemt doorgaans Republikeins. Geographisch gezien is dit het overgrote deel van het land.

2. De steden, echter, zijn meer progressief en daar stemt men doorgaans op de Democraten.

3. Ook democratisch zijn gebieden die een historisch "linkse" cultuur hebben. De kuststrook van Californië, de kuststrook van het uiterste noordwesten, de van oudsher linksige kuststrook in het noordoosten van de Unie, en het bolwerk van agrarisch links in noordoostelijk Minnesota. (Die laatste streek mag men gerust vergelijken met het communistennest in het Oost-Groningsche boerenland.)

4. Tot slot zijn gebieden waar ethnische minderheden geconcentreerd zijn sterk Democratisch. Zie de strook blauwe counties in de zuidelijke staten, van Virginia tot in Oost-Mississippi, en langs de Mississippi-rivier van westelijk Tennessee tot in New Orleans. Dat is exact waar de meeste negers wonen in die staten. Hetzelfde geldt voor het gebied rondom Chicago. De blauwe gebieden lands de grens met Mexico zijn tevens precies de gebieden waar veel Latino-immigranten terecht zijn gekomen, hetgeen ook geldt voor het uiterste zuiden van Florida. Ook Hawaii, eveneens bepaald niet blank, stemt steevast links.

En dit patroon komt iedere verkiezing weer terug. De Verenigde Staten zijn in veel opzichten helemaal niet verenigd, maar juist tot op het bot verdeeld. Saillant detail: in California wordt nu al opgeroepen tot secessie. De linkse progressieven aan de westkust willen niet in "Trumpistan" wonen.

Het is eigenlijk een interessant idee. Als je California in tweeën zou splitsen, en het linkse (zuid)westen zich zou laten afsplitsen... dan ben je opeens een heel grote, altijd linkse staat kwijt... terwijl het blijvende Noordoost-California best rechts is (dus dat is een rechtse staat erbij). Het grappige resultaat zou zijn dat het de herverkiezing van Trump over vier jaar min of meer garandeert. Als ik Trump was zou ik die linkse westkustbewoners gewoon hun zin geven.

Trumpdag

Dit is me toch wel een geweldige omwenteling. Het establishment krijgt nu echt klappen. Eerst Brexit, nu Trump. En de media beweerden in beide gevallen tot het bittere einde (en bitter was het voor die types zeker!) dat het toch ECHT niet mogelijk was

Er blijken dingen mogelijk die talloze mensen voor ondenkbaar hadden gehouden. En niet alleen heeft Trump gewonnen; de Republikeinen hebben ook een meerderheid over in beide huizen van het Congres. Tot slot zal Trump ook nog minstens één rechter tot het hooggerechtshof mogen benoemen. En ja, die zeer linkse Ruth Bader Ginsburg had gezegd op te stappen mocht de Donald president worden. Ze houdt vast geen woord, maar deze dag bewijst dat een mens mag dromen...

Ik durf toe te geven dat er momenten zijn geweest dat ik serieus twijfelde. Maar ik zag maanden geleden al de kans dat Trump het zou worden; al direct na het eerste debat. De media gaven hem toen nog maar 1% kans. Nogmaals: het ondenkbare bleek het onafwendbare. Dit belooft nog veel voor de toekomst. Als Trump ook maar de helft van zijn plannen waar kan maken mag hij in de geschiedenisboeken als de man die Amerika heeft gered.

Ik wens iedereen een voortreffelijke Trumpdag!

De noodzaak van immigratiebeperkingen: een aanvullend relaas

Het libertarische betoog voor immigratierestricties dat Henri Serton en ikzelf eind vorige week publiceerden heeft inmiddels tot enkele interessante discussies geleid. Aan die discussies hebben wij allebei actief deelgenomen, om waar nodig vragen te beantwoorden, onze positie te verduidelijken, of om onze standpunten te verdedigen tegen kritiek. Ik moet zeggen—en daarbij spreek ik uitsluitend voor mijzelf—dat ik tot nu toe geen overtuigende kritiek heb gelezen. De diverse libertarische pleitbezorgers van ‘open grenzen’ die moeite hebben met ons standpunt falen ofwel om onze punten daadwerkelijk te weerleggen, ofwel zij lezen ons betoog verkeerd en concluderen vervolgens dat wij tegen vrijwel alle immigratie zijn. Dat is jammer, maar het is hoe dan ook goed dat de discussie wordt gevoerd.

Inmiddels heeft Imre Wessels een 'tegenartikel' geschreven, waarin hij poogt de juistheid van onze positie te weerleggen. In mijn opinie slaagt hij daar niet in. Hij gaat op een significant deel van onze argumentatie eenvoudigweg niet in, en hij ageert herhaaldelijk tegen standpunten die wij helemaal niet hebben ingenomen. Ik zou graag geloven dat dit geheel berust op toeval, maar dhr. Wessels is de discussie al eerder met mij aangegaan naar aanleiding van het betoog dat Henri en ik hebben geschreven. Toen negeerde hij óók grote delen van onze argumentatie, en voerde hij óók stropopredeneringen op. Toen ik hem daarop wees volhardde hij daar helaas in. Desalniettemin neem ik graag de gelegenheid om op zijn ‘tegenartikel’ in te gaan. Al is het maar om omissies en stropoppen aan te wijzen, en redeneerfouten aan het licht te brengen.

Een libertarisch betoog voor immigratiebeperkingen

Binnen het libertarisme bestaan diverse 'hete hangijzers' waarover libertariërs het onderling niet eens zijn. Eén van die onderwerpen is het immigratievraagstuk. Voluntaristische libertariërs zijn het erover eens dat de ideale situatie zou zijn dat alle grond in privé-bezit is; dat eigenaren zelf bepalen wie zij op hun terrein dulden, en onder welke voorwaarden. In die situatie leven wij vandaag de dag echter niet, en libertariërs zullen moeten omgaan met de huidige praktijk. Henri Serton en ikzelf betogen dat immigratierestricties in de huidige situatie heel goed te verantwoorden zijn vanuit libertarisch perspectief.

We leven als libertariërs niet in de vrije samenleving die we ons zouden wensen. De libertarische filosofie moet hier en nu toegepast worden. We kunnen de huidige staat niet wegdenken. We moeten derhalve kiezen voor beleid dat de implementatie van het libertarisme op de lange duur ten goede komt. Het streven is altijd om een zo vrij mogelijke gemeenschap te creëren. Dit geldt ook voor het vraagstuk van immigratie en grenzen. Libertarische pleitbezorgers van 'open grenzen' spannen echter het paard achter de wagen. Ze passen de regels van een vrije samenleving toe op de onvrije situatie waarin wij leven, en scheppen daarmee ruimte voor stelselmatige rechtenschendingen.

De valstrik van het minimumloon

Het minimumloon is een wrede valstrik die juist de armsten in de samenleving keihard treft, hun banen vernietigt, en deze mensen veroordeelt tot een uitkering, zonder uitzicht op een baan.

Waarom? Vrij eenvoudig: een minimumloon betekent per definitie dat er hogere kosten zijn voor de werkgever (want dat hogere loon moet ergens van betaald worden...) Dat compenseert die werkgever door de prijzen van zijn producten of diensten te verhogen.

Dus als jij werkt in een bakkerij, en jouw loon moet wettelijk omhoog, dan stijgt de prijs van brood in evenredigheid. Je hebt meer loon, maar het brood is ook duurder geworden. Jouw koopkracht neemt dus helemaal niet toe. Het enige effect van een hoger minimumloon is dat Nederland een duurder land wordt t.o.v. andere landen, en dus een slechtere exportpositie krijgt. Als Nederland een 'duur' land is, vergeleken met andere landen... dan is dat slecht voor de economie. Dus: nog minder banen!

Bekijk het als volgt: als in Nederland alle lonen extreem laag zijn (denk aan een bakkersassistent met een uurloon van 2 euro) maar de prijzen ook (denk aan een brood dat 20 cent kost)... dan kan de bakkersassistent van zijn uurloon 10 broden kopen.

Maar als er een minimumloon van 10 euro is en een brood kost 2 euro... dan kan hij maar vijf broden kopen van zijn uurloon. Hij is slechter af! En daar komt nog bij dat in het eerste scenario Nederland spotgoedkoop is en heel veel goedkope goederen kan exporteren naar het buitenland (en heel veel toeristen aantrekt, 'want in Nederland is alles goedkoop!') - dat is allebei goed voor de economie. Dus: meer banen! Meer welvaart! Meer koopkracht!

Een minimumloon maakt de armen armer, vernietigt banen, kost welvaart en verlaagt de koopkracht. Het is in het grootste belang van juiste de armsten in de samenleving dat er zo efficiënt en goedkoop mogelijk geproduceerd kan worden. Dat verhoogt hun koopkracht, hun levensstandaard en hun welvaart.

Een waarlijk vrije markt is goed voor ons allemaal. Weg met schadelijke overheidsbemoeienis zoals het wettelijke minimumloon!

Politiek zonder partijen: van starre fracties naar vrije stromingen

Het presidium van de Tweede Kamer laat even een proefballonnetje op. Helaas is het een ballonnetje volgepompt met het staatsrechtelijke equivalent van gifgas.

Oké, dat klinkt vrij dramatisch, maar in dit geval is dat ook wel terecht. Want wat is er nu aan de hand? Naar aanleiding van de "toenemende fragmentatie in de politiek" stelt het presidium voor dat het voor Tweede Kamerleden die zich afsplitsen van hun eigen fractie onmogelijk moet worden om daarna een nieuwe fractie te beginnen. Naast zo'n verbod op het vormen van nieuwe fracties stelt het presidium nog meer veranderingen voor, zoals het inperken van de spreektijd voor Kamerleden, en het aantal mondelinge vragen dat mag worden gesteld.

Volgens het presidium kan dat allemaal heel gemakkelijk, en zelf zonder wetswijzigingen. Een "simpele aanpassing" van artikel 12 van het reglement van orde van de Kamer zou volstaan. Er is maar één bezwaar, en daar heeft het presidium het liever maar niet over: het hele plan is namelijk volstrekt ongrondwettelijk.

Oorlog met Rusland? Pure waanzin!

Je zou denken dat vredesonderhandelingen moeten dienen om vrede te bereiken. De onderhandelingen tussen de Westerse mogendheden en Rusland—aangaande het huidige conflict tussen Oekraïne en de onafhankelijke confederatie van Nieuw-Rusland—lijken echter vooral gericht op het scheppen van een oorlogsstemming. Het moet gezegd worden: vooral de VS en EU maken zich hier schuldig aan. Het lijkt alsof men doelbewust afstevent op een gewapende confrontatie met Rusland.

Wolfgang Ischinger, de voorzitter van de internationale veiligheidsconferentie over het onderwerp, gaf afgelopen vrijdag al aan dat het Westen het regime in Kiev moet steunen door wapens te leveren. “Waarom niet? We grijpen Oekraïne met miljardensteun onder de oksels. Waarom zouden we ze niet helpen de verwoesting van hun grondgebied te voorkomen?”

In de praktijk betekent militaire steun aan Kiev dat het regime aldaar de middelen zal verkrijgen om genocide te plegen op de etnische Russen die zich hebben afgescheiden van Oekraïne. Vladimir Poetin heeft zich opgeworpen als beschermheer van alle Russen, dus hij zal in dat geval die mensen moeten beschermen. Dit zal door het Westen worden aangegrepen als casus belli, ook al is de Oekraïense regering feitelijk de agressor. Resultaat: oorlog tussen het Westen en Rusland. Allemaal vanwege een regionaal conflict, dat helemaal uit de hand loopt vanwege allianties die grotere mogendheden verplichten tot het steunen van één van de twee strijdende partijen. Dit is precies hoe de Eerste Wereldoorlog óók begon.

Gratis geld bestaat niet (herziene uitgave)

Dit is een herziene uitgave van mijn eerdere essay inzake het zogenaamde basisinkomen. Naar aanleiding van dat kritische artikel, hier gepubliceerd op 1 Augustus 2014, heb ik meerdere reacties ontvangen van diverse voorstanders van (een vorm van) het basisinkomen. Sommige van die reacties bleken te berusten op incorrecte aannames, of waren gewoon niet inhoudelijk (want puur op de onderbuik gebaseerd). Een aantal reacties was echter inhoudelijk sterk. Daarom heb ik mijn analyse uitgebreid om eigenlijk alle punten te behandelen die in de discussie ter sprake zijn gekomen.

Het is mijn streven geweest om het idee van een basisinkomen te overwegen met een open geest. Desondanks kan ik niet stellen dat mijn eindconclusie fundamenteel is gewijzigd: gratis geld bestaat simpelweg niet. Er zijn overtuigende sociale en economische redenen om het basisinkomen af te wijzen. In dit essay worden de mogelijkheden van een basisinkomen afgewogen tegen de nadelen en de risico's. Die laatste categorie, zo zal blijken, weegt uiteindelijk toch zwaarder.

Nota Bene: alle mogelijkheden die worden onderzocht in deze tekst zijn gebaseerd op de situatie in Nederland, en de cijfers zijn ontleend aan de overheidsbegroting voor 2015. Ik heb bewust gekozen om de meest recente cijfers te benutten in deze uitgave van dit essay.

GRATIS GELD BESTAAT NIET

Steeds vaker hoor je het langskomen: het idee van het onvoorwaardelijke basisinkomen. Het is beslist niet nieuw, maar het steekt de afgelopen maanden met toenemende frequentie de kop op. Voorstanders van het onvoorwaardelijke basisinkomen beweren al decennia dat hun plan het wondermiddel is dat de verzorgingsstaat radicaal gaat hervormen. De strekking is kinderlijk eenvoudig: gratis geld voor iedereen. Het komt er op neer dat alle huidige voorwaardelijke uitkeringen en andere sociale voorzieningen worden afgeschaft. In plaats daarvan gebruikt de overheid de enorme bak belastinggeld die nu naar al die regelingen gaat om iedere maand standaard een vast bedrag op de rekening van iedere Nederlander te storten. Dat maandelijks bedrag, het basisinkomen, is onvoorwaardelijk. Hoe weinig of hoe veel je ook verdient, wat je situatie ook is, je krijgt het hoe dan ook.

Dat klinkt nogal utopisch, en het plan komt dan ook uit een nogal utopistische hoek. In de jaren ’90 was een enthousiaste club pleitbezorgers—die vooral bestond uit doorgewinterde socialisten en enkele zweverige academici—er flink mee bezig, en kwam het af en toe in het nieuws. Destijds had de politiek weinig interesse. Enkele liberale politici voelden wel wat voor een onderzoekje naar zo’n idee, maar die dachten aan een basisinkomen van misschien eens honderd gulden per maand. De activisten van de Vereniging Basisinkomen dachten eerder aan een “leefloon” van een paar duizend gulden, en daar had de politiek geen behoefte aan.

Maar nu is het idee opeens terug. Niet alleen in Nederland, maar op veel plaatsen in de Westerse wereld. De afgelopen maanden steekt het basisinkomen met toenemende frequentie de kop op. In links-liberale, progressieve kringen zijn steeds meer voorstanders te vinden. De jongerenbewegingen van GroenLinks en D66 zijn uitgesproken voorstanders. Ook de internetactivisten van de PiratenPartij vinden het een aantrekkelijk idee. Inmiddels heeft D66 zelf aangekondigd dat de partij een onderzoek naar het basisinkomen zeker ziet zitten. Een dooie mus van twintig jaar geleden blijkt opeens weer springlevend.

De grote vrijheid van het Gemenebest IJsland

De vrijwillige samenleving in de praktijk

De voorstanders van overheidsmacht, die variëren van totalitaire collectivisten tot pleitbezorgers van de minimale nachtwakersstaat, vinden zich verenigd in hun afwijzing van een volledig vrije en vrijwillige samenleving. Het voluntaristische ideaal van een maatschappij waarin alle interacties tussen mensen berusten op de vrijwillige instemming van alle betrokkenen heeft volgens deze critici nog nooit bestaan. Om te beginnen is een dergelijke argumentatie als discussietactiek intellectueel oneerlijk: een idee dat nog nooit eerder is uitgevoerd kan geen praktijkvoorbeelden tonen. Betekent dit dat het dus nooit uitgevoerd mag worden? Men mag aannemen dat voor alles een eerste keer bestaat, en dat innovatie de bron van alle vooruitgang is.

Daarnaast is de stelling dat het voluntarisme (ook wel: anarchokapitalisme) nooit heeft bestaan simpelweg incorrect. Het heeft op lokale schaal regelmatig bestaan, over de hele wereld, de afgelopen 6000 jaar. Het bleek consequent goed en vreedzaam te functioneren, maar juist de kleinschaligheid maakte de voluntaire gemeenschappen kwetsbaar voor verovering en onderwerping door minder vrijheidslievende entiteiten. Deze zwakte tegenover agressie van buitenaf bleek keer op keer de doodssteek voor kleine voluntaristische communes. Dat deze zwakte puur voortkwam uit de kleine schaal van dergelijke gemeenschappen, en niet te maken had met hun vrijwillige organisatievorm, wordt afdoende bewezen door het feit dat kleine gemeenschappen die zich wel van een overheid bedienen óók kwetsbaar bleven voor verovering.

Nog overtuigender bewijs dat een voluntaristische samenleving op grotere schaal veel minder kwetsbaar zou zijn voor verovering van buitenaf wordt echter geleverd door de geschiedenis. Om precies te zijn door het simpele feit dat het voluntarisme de basis geweest van een gehele samenleving, die 392 jaar lang heeft bestaan. Het Gemenebest IJsland heeft in de middeleeuwen, in een periode dat de rest van Europa voortdurend werd verscheurd door oorlogen tussen allerlei overheden, in vrede en welvaart kunnen bestaan. Zonder leger. Zonder politie. Zonder wetboek. Zonder dat er ook maar een cent belasting naar een overheid ging. (Ter vergelijking: de Verenigde Staten van Amerika bestaan pas 238 jaar. Het zou nogal gewaagd zijn om een samenleving die het 154 jaar langer volhield zomaar af te serveren als een soort “experiment”.)

De enige reden dat het Gemenebest uiteindelijk ophield te bestaan is, interessant genoeg, dat men de vergissing had gemaakt bepaalde regels in te voeren, die als wetten werden gezien, en dat men na de Kerstening afdrachten was gaan betalen aan de Kerk. Niet de absentie van wetten en belastingen waren het probleem, maar de sluipende invoering ervan via de achterdeur. Dit artikel zal pogen een beeld te geven van de geschiedenis van het Gemenebest, van de vrije en ongedwongen maatschappij die daar bestond, en van de verkeerde inschattingen die tot de ondergang van dat systeem hebben geleid. De inzichten die daaruit voorkomen zullen van groot belang zijn bij enige poging om vandaag de dag een vrije maatschappij in te richten.

Gratis geld bestaat niet

Op deze pagina bevond zich de eerste uitgave van het essay "Gratis geld bestaat niet". Die eerste versie is inmiddels verouderd, omdat er een herziene uitgave is. Deze kunt u hier vinden.

De zekerheid van goud

Aurum per medios ire satellites

Et perrumpere amat saxa potentius

Ictu fulmineo.

“Goud passeert met gemak oplettende wachters

en geniet ervan om zelfs de hardste steen te doorbreken

met de kracht van een donderslag.”

— Horatius, Ode III.16, regel 12

Dit artikel is opgedragen aan Brecht Arnaert, die er ongetwijfeld veel van zijn eigen inzichten in zal herkennen. Ik schrijf dit met dankbaarheid voor onze vele gedachtewisselingen, en met de wens dat er nog veel meer mogen volgen.

De economie verkeert in zwaar weer, en alleen de zekerheid van goud kan ons veilig door de storm brengen. Nu is een terugkeer naar de gouden standaard vandaag de dag beslist geen breed gedragen idee onder economen, maar toch is het precies wat we eigenlijk nodig hebben.

De veelgehoorde afkeer van een gouden standaard berust op aannames, dogma’s en een gebrek aan economische kennis. Steevast beweren de volgelingen van John Maynard Keynes dat herstel van de gouden standaard ons verschrikkelijk onheil zou brengen. Hun grote voorganger was immers tegen de gouden standaard, en ook vandaag slikken Keynesianen dat verhaal als zoete koek. Ze laten geen kans voorbij gaan om goud te besmeuren met hun venijnige kritiek, maar ze hebben het fout.

Het onheil dat ze zo zeggen te vrezen is hier al, en het is juist ontstaan omdat we de gouden standaard verlaten hebben. Hun probleem is dat ze hun held, Keynes, zien als een economisch genie. In realiteit was hij helemaal geen econoom, maar een ideoloog. En al veel te lang hebben wij geluisterd naar zijn ideologisch gemotiveerde vooroordelen. Al veel te lang betalen wij daarvoor een hoge prijs. Tijd om het goud eens op te poetsen, want onder het vuil van de Keynesiaanse dogma’s blinkt het nog steeds.

Amerika werd groot als libertarische samenleving

Als libertariër, en dus pleitbezorger van zo min mogelijk overheid, moet ik maar al te vaak horen hoe onrealistisch dat denkbeeld zou zijn. “Een libertarische samenleving heeft nooit bestaan,” heet het dan.

Die triomfantelijke dooddoener zou moeten aantonen dat de maatschappij niet kan bestaan zonder een grote en zorgzame overheid. Ten eerste is dit niet bepaald een geldig argument: dat iets niet eerder heeft bestaan betekent geenszins dat het nooit kan bestaan. Als dat immers het geval was, dan leefden wij nog in grotten, gehuld in dierenvellen.

Ten tweede, en wellicht nog veel belangrijker: de uitspraak klopt gewoon niet. Er hebben diverse libertarische samenlevingen bestaan in de menselijke geschiedenis. Samenlevingen met een minimale overheid en maximale persoonlijke vrijheid. Niet alleen hebben ze bestaan: ze bleken keer op keer extreem succesvol.

De crisis te lijf: een geschiedenisles

De economische malaise wordt op een totaal verkeerde manier aangepakt. We moeten leren van fouten uit het verleden, en het ditmaal beter doen.

Hoe gaat men een crisis te lijf? Laten we kijken naar het verleden, naar de Grote Depressie van de jaren dertig, want daar ligt het antwoord. Wel moeten we er eerst een dikke laag sociaaldemocratische onzin van afvegen. Want maar al te vaak mogen we aanhoren dat het progressieve beleid van Franklin Delano Roosevelt, gecombineerd met de “economische stimulans” van de Tweede Wereldoorlog, er voor zorgde dat de VS en de wereld uit de depressie werden getild.

De waarheid is exact het tegenovergestelde: de New Deal heeft een crisis die snel voorbij had kunnen zijn veranderd in een depressie die de wereld jarenlang heeft geteisterd (en de opkomst van Hitler mogelijk heeft gemaakt). De oorlog heeft de misère alleen maar erger gemaakt.

Het nieuwe nationalisme

De Eurofielen beweren voortdurend dat het nationalisme eng en gevaarlijk is. Is dat wel zo? In het verleden is het nationalisme weliswaar misbruikt voor wandaden, maar nu kan het juist onze redding zijn.

Aígyptos en Miṣr

Zelfs de grootste rijken en oudste culturen kunnen verstikken in het stof van de woestijn – als ze niet immer waakzaam zijn. Dat is een les die men op wrede wijze heeft geleerd in het land dat wij “Egypte” noemen.

Het Heilige Roomse Rijk… herboren?

Iedereen weet volgens mij wel dat ik beslist geen voorstander ben van Europese éénmaking (ik zeg bewust geen éénwording, want het is geen natuurlijk proces, maar een kunstmatige poging). Dat zegt echter niet dat ik een isolationist ben.

Iedereen die kritiek levert op Brussel krijgt dat stempel opgeplakt. Je verschuilt je achter de dijken, je bent een xenofoob, een populist, wellicht zelfs een vuile neonazi. Een Europropagandist als Guy Verhofstadt deinst er niet voor terug om alle Eurosceptici tot rechts-extremisten uit te roepen. Steevast wordt de beschuldiging aangevuld met: “de sceptici hebben geen oplossing; ze zijn alleen maar tegen.”

Soms is dat zelf ten dele wáár. Ook dat diskwalificeert de Eurosceptici natuurlijk niet: het is niet onredelijk om kritiek op iets te hebben dat fout gaat, zonder meteen een volledig uitgewerkt alternatief te hebben. Het is echter wel verstandig om na te denken over alternatieven, en daarbij moeten we vooral letten op de structuren die Europa in het verleden veel goeds hebben gebracht.