Herfststormen teisteren het noordelijk halfrond dezer dagen, zoals jaarlijks het geval is, en anders dan in het klimatologisch uiterst gematigde Nederland betekent zo’n storm elders ter wereld een mate van verwoesting die hier ongekend is. Ook hier veroorzaken stormen schade, maar die is onvergelijkbaar met wat wij onlangs hebben mogen zien—van een afstand—in Texas, Florida en het Caraïbisch gebied. Stormen zijn daar orkanen, die een spoor van chaos en vernietiging achter zich laten. En in dergelijke extreme situaties tonen ook mensen hun meest extreme aard. Buitengemene dapperheid en compassie worden gespiegeld door onwaarschijnlijk opportunisme en wreedheid. Terwijl sommigen hun medemens met gevaar voor leven uit het rampgebied redden, misbruiken anderen de katastrophe om wat over is van andermans bezit te plunderen.
Het mag niet verbazen dat de woede om dat laatste groot is, en altijd zal zijn. Dergelijke nijd over opportunisme keert zich iedere keer dat zo’n ramp zich voordoet echter óók tegen een ander phenomeen dat zich dan onvermijdelijk voordoet: de drastische prijsverhogingen van noodzakelijke (levens)middelen. Daar was ook dit jaar in Amerika veel over te doen. Tankstations die in het orkaangebied brandstof verkochten tegen exorbitante prijzen. Voedsel dat tien keer duurder was dan normaal. Uitbuiting! Woekerpraktijken! Een grof schandaal!
En ja, het lijkt inderdaad cru, wanneer in een noodsituatie de prijzen zo omhoog gaan. Meer dan ooit hebben mensen bepaalde middelen nodig, en wie die middelen bezit kan dus flink verdienen over de rug van anderen. Emotioneel als de mens is, kan het niemand echt verbazen dat dergelijke zaken door velen instinctief worden vergeleken met het wangedrag van de plunderaars en rovers die menig rampgebied onveilig maken. Toch zijn deze zaken in werkelijkheid volstrekt onvergelijkbaar. Een ramp misbruiken om anderen te bestelen is een bijzonder meedogenloze uitvoering van gedrag dat altijd misdadig is. De drastische verhoging van bepaalde prijzen in zo’n situatie kan kil opportunisme zijn, maar heeft vaker een andere oorzaak. Daar komt bij dat het verhogen van prijzen aan de hand van omstandigheden de normaalste zaak van de wereld is. Het is begrijpelijk dat mensen op basis van hun emoties zoiets zouden willen verbieden, maar dat zou de rampspoed uiteindelijk alleen maar erger maken.
